Gökdelen Filmi Hangi Ülkede Çekildi? Toplumsal Yapıların Gölgesinde Bir Sinema Okuması Toplumu anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, her zaman şunu fark ettim: Bir film yalnızca bir hikâye anlatmaz, aynı zamanda bir toplumun kendini nasıl gördüğünü, nasıl göstermek istediğini de yansıtır. Sinema, sosyolojinin sahneye taşınmış hâlidir; karakterler, mekânlar ve semboller aracılığıyla bize bir kültürün aynasını uzatır. Gökdelen filmi de tam olarak bu aynalardan biridir. “Gökdelen filmi hangi ülkede çekildi?” sorusu yüzeyde coğrafi bir merakı temsil etse de, aslında bu sorunun ardında çok daha derin bir sosyolojik katman gizlidir: Bu film hangi toplumsal düzenin ürünüdür? Hangi kültürel kodlarla örülmüştür? Ve en önemlisi,…
6 YorumKategori: Makaleler
Gevrek ve Sünek Ne Demek? Geçmişten Günümüze İki Kavramın Evrimi Bir tarihçi olarak, geçmişi anlamaya çalışırken sadece büyük olayları değil, aynı zamanda dilin ve günlük yaşamın evrimini de dikkate alırım. Her kelime, bir dönemin, bir kültürün ve bir toplumun izlerini taşır. “Gevrek” ve “sünek” kelimeleri de, bize sadece yeme içme alışkanlıklarımızı değil, toplumların nasıl değiştiğini ve dönüşüm geçirdiğini anlatan önemli sembollerdir. Bu yazıda, bu iki kavramı geçmişten günümüze nasıl evrildiklerini, toplumsal dönüşümlerin etkilerini ve dilin bize sunduğu anlamları inceleyerek tartışacağım. Gevrek ve sünek, sadece bir yiyecek özelliği olarak kalmayıp, aynı zamanda değişen kültürel algıların ve tüketim anlayışlarının da yansımasıdır. Gevrek:…
14 YorumHava Yolu Aracını Kim Kullanıyor? Kokpitten Algoritmaya Uzanan Güç Haritası Kısa cevap: Tek bir kişi değil. Uzun cevap: Kokpitteki komutandan yer kontrolüne, algoritmalardan yolcu talebine kadar uzanan çok katmanlı bir “ortak kullanım” düzeni. Kahraman Pilot Masalını Neden Yeniden Yazmalıyız? “Uçağı pilot uçurur” cümlesi kulağa rahatlatıcı gelir; tek sorumlu, tek kahraman… Oysa modern hava yolu aracı, bir kişinin iradesiyle değil, çoklu karar mekanizmalarının kesişiminde hareket eder. Evet, pilot in command nihai otoritedir; anlık risk değerlendirmesi yapar, beklenmedik durumlarda kararı o verir. Ama günlük operasyonun büyük bölümünde uçuş yönetim sistemi, otopilot ve standart prosedürler ritmi belirler. Peki o zaman, “kontrol” kimde? Güvenlik…
8 YorumGerekçe Yazmak Ne Demek? Tarihsel ve Güncel Perspektif Gerekçe Yazmanın Temel Anlamı Gerekçe yazmak, bir kararın, eylemin ya da düşüncenin arkasındaki sebepleri ve mantığı ortaya koymak anlamına gelir. Bu terim, hukuk, akademik çalışmalar, yönetim ve iş dünyasında sıkça karşılaşılan bir kavramdır. Özellikle bir durumu ya da kararı savunurken, bu kararın neden alındığını, hangi şartlar altında yapıldığını ve bu eylemi destekleyen kanıtların neler olduğunu açıklamak amacıyla gerekçe yazılır. Gerekçe, bir argümanın temel taşlarını oluşturur ve bir iddianın, kararın ya da eylemin doğruluğunu destekleyen sağlam bir temel sunar. Gerekçenin Tarihsel Arka Planı Gerekçe yazmanın kökenleri, insanlık tarihinin derinliklerine uzanır. İlk örneklerini antik…
14 YorumBu yazı, “yaş”ın sadece sayılardan ibaret olmadığını düşünenler için yazılmıştır. Hamiyet Kaç Yaşında? Küresel ve Yerel Bakışların Kesişim Noktasında Bir Soru Kimi sorular vardır, ilk duyduğunuzda basit görünür; ama içinde toplumsal, kültürel ve hatta felsefi katmanlar gizlidir. “Hamiyet kaç yaşında?” işte o sorulardan biri. Bu yazıda bir isimden, bir yaş sayısından çok daha fazlasını konuşacağız: “yaş” kavramının kültürlere, topluma, kimliğe ve hatta zamana göre nasıl değiştiğini. Hem dünyanın dört bir yanından bakacağız, hem de yerel bir sıcaklıkla meseleyi kendi penceremizden ele alacağız. — Küresel Perspektiften “Yaş”: Sadece Bir Sayı mı? Dünyanın farklı bölgelerinde “yaş”ın anlamı aynı değildir. Batı toplumlarında yaş…
16 YorumBronşit Hastalığına Hangi Doktor Bakar? Psikolojik Bir Yolculuk İnsan davranışlarını anlamaya çalışan bir psikolog olarak, bedenin çıkardığı seslere kulak vermek benim için daima büyüleyici olmuştur. Bronşit sadece bir solunum yolu hastalığı değil, aynı zamanda insanın duygusal yüklerinin, stresinin ve bastırılmış hislerinin bir yansıması olabilir. Bazen nefes alamadığımızı hissederiz; tıpkı yaşamın üzerimize çöktüğü, içsel bir tıkanıklığın fiziksel forma dönüştüğü anlarda olduğu gibi. Peki, bu noktada sadece bir doktor mu gerekir, yoksa bedenle birlikte ruhun da tedaviye ihtiyacı var mıdır? Bu yazıda, “Bronşit hastalığına hangi doktor bakar?” sorusunu tıbbi sınırların ötesine taşıyarak, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden inceleyeceğiz. Bedenin Dili: Bronşit…
10 YorumAlmanca Öğretmenliği Kaç Yıllık? Toplumsal Düzen ve İktidarın Öğrenim Sistemindeki Yeri Toplumsal düzenin ve güç ilişkilerinin, eğitim sisteminde nasıl şekillendiğine dair derinlemesine bir inceleme yapmak, sadece bireylerin toplumdaki yerini anlamalarına yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda onların gelecekteki rollerini de anlamalarını sağlar. Bu yazıda, Almanca Öğretmenliği eğitiminin uzunluğunu, güç dinamikleri, ideoloji ve vatandaşlık çerçevesinde sorgulayarak ele alacağız. Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Eğitimdeki Rolü Toplumsal düzenin temelleri, genellikle güç ilişkileriyle şekillenir. İktidarın nasıl işlediği, hangi aktörlerin kararları etkileme gücüne sahip olduğu, eğitimin şekli ve süresi üzerinde büyük bir etki yaratır. Eğitim, sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bireylerin toplumsal rollerini kazandığı,…
12 YorumKabul edelim; yaz sıcağı insanı öyle bir yakalar ki, beynimiz bir anda “klima, nerdesin?” diye SOS vermeye başlar. Hele ki işin içine faturalar girince, erkekler hemen strateji tahtasını açar: “Enerji tasarruf modu açıldı mı? Kaç saat çalıştırırsak optimum verim alırız?” Kadınlarsa empatik bir tonda yaklaşır: “Yahu önemli olan serinlik değil, rahat uyumak… faturayla da sonra bir şekilde anlaşırız.” İşte tam bu noktada devreye Arçelik klimanın “Enerji Tasarruf Modu” giriyor ve iki tarafı da mutlu ediyor! Enerji Tasarruf Modu Nedir, Ne Değildir? Arçelik’in klimalarındaki Enerji Tasarruf Modu, klimayı tam performansla çalıştırırken aynı zamanda elektrik tüketimini azaltmaya yarayan bir özellik. Basitçe söylemek…
12 YorumHaşa Allah Ne Demek? Bir Kelimenin Gücü Üzerine Cesur Bir Tartışma Bugün size oldukça hassas bir konudan bahsetmek istiyorum: “Haşa Allah ne demek?” Bu ifade, çokları için kutsal bir anlam taşırken, bazıları için de sadece dilsel bir hata, yanlış bir kullanım olarak kalabilir. Ancak, bu kelimeyi ve anlamını derinlemesine tartışmaya açmanın zamanının geldiğini düşünüyorum. Haşa Allah, ne kadar doğru bir kullanımdır? Ne kadar yerindedir? Ve bizler, bu kelimenin gücüne dair ne kadar farkındalık sahibiyiz? Tartışmaya başlamak için cesurca bir adım atmak istiyorum. “Haşa Allah” ifadesi, dilimize Arapçadan geçmiş bir kavramdır ve genellikle Allah’ı küçültme veya olumsuz bir şekilde yüceltmeme anlamında…
14 YorumHalk bilimi, bir toplumun kültürel ve sosyal geçmişini derinlemesine anlamak için en değerli anahtarlardan biridir. Peki, halk bilimi derken tam olarak neyi kast ediyoruz? Adı belki de çoğumuzun kulağına çok tanıdık gelmeyebilir, ama aslında içinde yaşadığımız kültürün, geleneklerin, halkın günlük yaşamını şekillendiren bilgilerin derinliklerine inmek, halk bilimi ile mümkün. Bu yazıda, halk biliminin diğer adı ve farklı kültürlerde nasıl algılandığına, hem yerel hem de küresel dinamikler üzerinden bakacağız. Halk bilimi, bazen “folklor” veya “halk kültürü” olarak da adlandırılır. Ancak, her biri kendi içinde belirli vurgular taşır. Halk bilimi, kültürel bilgilerin, halk arasında nesilden nesile aktarılan mitlerin, geleneklerin, ritüellerin ve sözlü…
10 Yorum